Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΚ) διέθεσε συνολικά 158,9 εκατομμύρια ευρώ σε οικονομική βοήθεια στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάπτυξης στην Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία και το Μαυροβούνιο την Τετάρτη, ενώ άλλες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, υστερούν. Από αυτή τη δόση - την τρίτη για αυτές τις χώρες - έχουν διατεθεί 49 εκατομμύρια ευρώ στην Αλβανία, 44,2 εκατομμύρια ευρώ στο Μαυροβούνιο και 65,7 εκατομμύρια ευρώ στη Βόρεια Μακεδονία. Η πληρωμή αυτή αφορά την τρίτη εξαμηνιαία περίοδο αναφοράς, η οποία καλύπτει τις μεταρρυθμίσεις που έχουν υλοποιηθεί έως τα τέλη Δεκεμβρίου 2025.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η πληρωμή έρχεται μετά το αίτημα κατανομής και τη θετική αξιολόγηση από την Επιτροπή των μεταρρυθμιστικών βημάτων που έχουν ληφθεί στον τομέα της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας των επιχειρήσεων στην Αλβανία και το Μαυροβούνιο, καθώς και στον τομέα της εκπαίδευσης και της ψηφιοποίησης στη Βόρεια Μακεδονία.
«Με τη σημερινή εκταμίευση κεφαλαίων, το συνολικό ποσό που εγκρίθηκε στο πλαίσιο του Μέσου, εντός των αντίστοιχων χρηματοδοτικών πακέτων, ανέρχεται σε 212,8 εκατομμύρια ευρώ για την Αλβανία, 89,3 εκατομμύρια ευρώ για το Μαυροβούνιο και 142,1 εκατομμύρια ευρώ για τη Βόρεια Μακεδονία», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξήγησε ότι μέρος αυτών των κεφαλαίων που εκταμιεύτηκαν στις τρεις χώρες θα μεταφερθεί στους κρατικούς προϋπολογισμούς, ενώ το υπόλοιπο θα διατεθεί σε επενδυτικά έργα μέσω του Πλαισίου Επενδύσεων των Δυτικών Βαλκανίων, σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες έγκρισης.
Τα κεφάλαια που έχουν διατεθεί για το Πλαίσιο Επενδύσεων των Δυτικών Βαλκανίων, μόλις εγκριθούν από το διοικητικό συμβούλιο, θα υποστηρίξουν έργα υποδομών στους τομείς των βιώσιμων μεταφορών, της καθαρής ενέργειας, της ψηφιακής ανάπτυξης και της ανάπτυξης του ανθρώπινου κεφαλαίου.
Το Σχέδιο Ανάπτυξης αντιπροσωπεύει το πιο φιλόδοξο χρηματοδοτικό πακέτο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.
Το πακέτο - για την περίοδο 2024-2027 - έχει αξία 6 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τα κεφάλαια διατίθενται στις χώρες της περιοχής εν μέρει με τη μορφή επιχορηγήσεων και εν μέρει μέσω ευνοϊκών δανείων.
Στόχος του σχεδίου είναι η ενσωμάτωση των εταίρων στην ενιαία αγορά της ΕΕ, η βελτίωση της περιφερειακής οικονομικής συνεργασίας, η εμβάθυνση των μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με την ΕΕ και η αύξηση της προενταξιακής χρηματοδότησης. Αυτό, με τη σειρά του, αναμένεται να επιταχύνει τη διαδικασία διεύρυνσης και να ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη των εταίρων.
Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι η μόνη χώρα που δεν έχει λάβει καμία πληρωμή από το Σχέδιο Ανάπτυξης μέχρι στιγμής, επειδή δεν έχει ακόμη υιοθετήσει το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα.
Το Κοσσυφοπέδιο, από την άλλη πλευρά, έλαβε την πρώτη πληρωμή τον περασμένο μήνα. Δηλαδή, έλαβε 61,8 εκατομμύρια ευρώ σε προχρηματοδότηση, αφού η χώρα υπέβαλε τα απαραίτητα έγγραφα στην ΕΚ και επικύρωσε τις συμφωνίες που σχετίζονται με αυτό το σχέδιο.
Ωστόσο, το Κοσσυφοπέδιο έχει καθυστερήσει στην υλοποίηση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων και τώρα έχει πολλή δουλειά να κάνει για να καλύψει τη διαφορά, ώστε να πληροί τις προϋποθέσεις για τις επόμενες εκταμιεύσεις.
Το ποσό των 61,8 εκατομμυρίων ευρώ προχρηματοδότησης, σύμφωνα με την ΕΕ, αποτελεί το 7% του συνόλου των 882,6 εκατομμυρίων ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια με ευνοϊκούς όρους για το Κοσσυφοπέδιο στο πλαίσιο του Σχεδίου Οικονομικής Ανάπτυξης.
Το Κοσσυφοπέδιο έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει 111 μεταρρυθμιστικά βήματα, που καλύπτουν τομείς όπως το κράτος δικαίου, η διακυβέρνηση, η οικονομική ανάπτυξη, η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και το ανθρώπινο κεφάλαιο.
Σύμφωνα με την ΕΕ, η πρώτη προθεσμία για 13 βήματα μεταρρυθμίσεων - αξίας 90,8 εκατομμυρίων ευρώ - είναι έως τις 30 Ιουνίου του τρέχοντος έτους. Εν τω μεταξύ, το τέλος του τρέχοντος έτους θα είναι η προθεσμία για άλλα 27 βήματα αξίας 165,9 εκατομμυρίων ευρώ. Εν τω μεταξύ, η Σερβία, εκτός από την λεγόμενη προχρηματοδότηση που ανέρχεται στο επτά τοις εκατό των συνολικών διατεθέντων κονδυλίων, έχει λάβει μέχρι στιγμής μία πληρωμή - το ήμισυ του προβλεπόμενου ποσού, καθώς δεν έχει εκπληρώσει όλες τις μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται από την προθεσμία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί εάν η Σερβία πληροί τα κριτήρια για περαιτέρω πληρωμές, αφού υιοθέτησε νόμους τον Ιανουάριο που, σύμφωνα με αξιωματούχους των Βρυξελλών, «περιορίζουν την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας»
