Η νέα Παγκόσμια Έκθεση για τα Ναρκωτικά καταγράφει μεταβολές στις διεθνείς διαδρομές διακίνησης, με την Αλβανία να εμφανίζεται τόσο ως σημαντική χώρα διέλευσης ηρωίνης όσο και μεταξύ των κρατών με τη μεγαλύτερη αύξηση στις κατασχέσεις κοκαΐνης.
Η Αλβανία συγκαταλέγεται μεταξύ των βασικών χωρών αναχώρησης ή διαμετακόμισης φορτίων ηρωίνης προς την Ευρώπη, σύμφωνα με την Παγκόσμια Έκθεση για τα Ναρκωτικά 2026 του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (ΟΗΕ). Η αξιολόγηση βασίζεται στις αναφερόμενες περιπτώσεις κατασχέσεων για την περίοδο 2021-2024 και αποτυπώνεται στο στατιστικό παράρτημα της έκθεσης.
Στον σχετικό χάρτη του UNODC, η Αλβανία επισημαίνεται ως μία από τις κύριες χώρες αναχώρησης ή διέλευσης αποστολών ηρωίνης. Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται στην Ευρώπη η Τουρκία, η Βουλγαρία, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ολλανδία. Εκτός ευρωπαϊκής ηπείρου, η λίστα περιλαμβάνει το Αφγανιστάν, το Ιράν, το Πακιστάν, την Ινδία, το Κιργιστάν, το Τατζικιστάν, καθώς και αρκετές χώρες της Αφρικής και της Ασίας.
Ανακατατάξεις στην αγορά των οπιοειδών
Η έκθεση επισημαίνει ότι η παγκόσμια αγορά οπιοειδών βρίσκεται σε περίοδο έντονων ανακατατάξεων. Η απαγόρευση της καλλιέργειας παπαρούνας στο Αφγανιστάν το 2022 οδήγησε σε σημαντική μείωση της παραγωγής οπίου και ηρωίνης, ενώ η αύξηση της παραγωγής στη Μιανμάρ δεν ήταν αρκετή για να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε.
Το UNODC προειδοποιεί ότι οι διακινητές ενδέχεται να προσαρμοστούν αναζητώντας νέες διαδρομές και διαφορετικές μεθόδους μεταφοράς, ενώ δεν αποκλείεται να στραφούν σε ισχυρότερα συνθετικά οπιοειδή.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, μια πραγματική ή ακόμη και αντιληπτή διαταραχή στην προμήθεια ηρωίνης στις μεγάλες αγορές κατανάλωσης θα μπορούσε να οδηγήσει είτε στη μεταφορά της παράνομης παραγωγής οπίου σε άλλες χώρες είτε στην αντικατάσταση της ηρωίνης από συνθετικά οπιοειδή, όπως η φαιντανύλη και οι νιταζένες, ή ακόμη και από άλλες μη οπιοειδείς ψυχοδραστικές ουσίες.
Διπλασιασμός των κατασχέσεων κοκαΐνης στην Αλβανία
Σε δεύτερο χάρτη της έκθεσης, η Αλβανία εμφανίζεται μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση στις κατασχέσεις κοκαΐνης κατά τη διάρκεια του 2024.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ, οι ποσότητες κοκαΐνης που κατασχέθηκαν στην Αλβανία υπερδιπλασιάστηκαν σε σχέση με το 2023, γεγονός που κατατάσσει τη χώρα στην ίδια κατηγορία με αρκετά κράτη της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης όπου σημειώθηκαν αντίστοιχες αυξήσεις.
Η έκθεση αποδίδει τις εξελίξεις στις αλλαγές που σημειώθηκαν στα δίκτυα διακίνησης, καθώς η ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας και οι επιχειρήσεις των διωκτικών αρχών φαίνεται ότι υποχρέωσαν τις εγκληματικές οργανώσεις να τροποποιήσουν τόσο τις διαδρομές όσο και τις μεθόδους μεταφοράς των ναρκωτικών.
Μετατόπιση των διαδρομών στην Ευρώπη
Ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι οι κατασχέσεις κοκαΐνης στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη αυξήθηκαν επταπλάσια την περίοδο 2014-2023. Ωστόσο, το 2024 καταγράφηκαν σε ορισμένες χώρες μειώσεις τόσο στις κατασχεθείσες ποσότητες όσο και στην καθαρότητα της κοκαΐνης στη λιανική αγορά, εξέλιξη που αποδίδεται σε προσωρινές ανακατατάξεις των δικτύων διακίνησης.
Παράλληλα, οι βασικοί κόμβοι εισόδου φαίνεται να μετακινούνται από τα μεγάλα λιμάνια του Βελγίου, της Γερμανίας και της Ολλανδίας προς τη Γαλλία, την Πορτογαλία και την Ισπανία.
Οι ανιχνεύσεις φορτίων κοκαΐνης που μεταφέρονταν με εμπορευματοκιβώτια προς την Ευρώπη μειώθηκαν σε αρκετές χώρες προορισμού, ενώ αυξήθηκαν στη Νότια Αμερική, γεγονός που υποδηλώνει ότι περισσότερες κατασχέσεις πραγματοποιούνται πλέον κοντά στις χώρες παραγωγής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση του Βελγίου, όπου, παρά την αύξηση του αριθμού των αποστολών, το μέσο μέγεθος των φορτίων μειώθηκε κατά 39%. Σύμφωνα με την έκθεση, οι εγκληματικές οργανώσεις επιλέγουν πλέον μικρότερα φορτία και λιγότερο επικίνδυνες μεθόδους απόκρυψης, αξιοποιώντας κυρίως ψυκτικούς θαλάμους εμπορευματοκιβωτίων.
Τέλος, Ο ΟΗΕ σημειώνει ότι και τα μικρότερα ευρωπαϊκά λιμάνια αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στα δίκτυα διακίνησης κοκαΐνης, καθώς οι εγκληματικές οργανώσεις προσαρμόζουν συνεχώς τις διαδρομές, τα σημεία εισόδου και τις μεθόδους μεταφοράς, διατηρώντας ωστόσο τη διακίνηση σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
