Οι πολύχρονες Ελληνοαλβανικές διαφορές, που δεν επιτρέπουν στα δύο όμορα κράτη να διατηρούν ομαλές και προς όφελος των δύο γειτονικών λαών, έχουν αφετηρία, την 7.12.1912, τότε που από την Πρεσβευτική Συνδιάσκεψη των Μεγάλων Δυνάμεων που έγινε στο Λονδίνο, κατασκευάσθηκε και αναγνωρίσθηκε η Αλβανία ως Κράτος, έχοντας έδαφος, ένα ακρωτηριασμένο τμήμα της Ελλάδος, και ειδικώτερα το διχοτομημένο τμήμα της Ηπείρου, αυτό που αποκαλείται έκτοτε «Βόρειος Ήπειρος». Το τμήμα αυτό του εδάφους της Ελλάδας, παραχωρήθηκε για να δημιουργηθεί το κράτος της Αλβανίας και μάλιστα με τη σύμφωνη γνώμη της τότε Κυβέρνησης του αποκαλούμενου «Εθνάρχη» Ελ. Βενιζέλου καθορίσθηκαν και τα εδαφικά σύνορα της Αλβανίας. Αυτό έγινε στις 17-12-1913 στη Φλωρεντία, όπου υπογράφηκε και το γνωστό «Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας», χωρίς τη συμμετοχή της Ελλάδας, εκπρόσωποι της οποίας ούτε καν κλήθηκαν να αναπτύξουν τις απόψεις τους, καίτοι ακρωτηριάζονταν τμήμα του εθνικού εδαφικού κορμού της.
Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημανθεί ότι οι Βορειοηπειρώτες αντέδρασαν, ενισχυμένοι από Ελλαδίτες εθελοντές και διαφοροποιήθηκαν από την επίσημη πολιτική της Κυβέρνησης του Ελ. Βενιζέλου, που τους κάλεσε να παραδώσουν τη γη τους και τα όπλα τους στους Τουρκαλβανούς, σ’ αυτούς δηλαδή που ήταν σκλάβοι επί 400 χρόνια, πολιτική πράξη που τη χαρακτήρισε χλευαστικά σε άρθρο του σε Γαλλική εφημερίδα ο Πρωθυπουργός της Γαλλίας Κλεμανσώ.
Οι Βορειοηπειρώτες, αφού οργανώθηκαν, με αξιόλογο στρατό, κυριάρχησαν στον τότε Βορειοηπειρωτικό χώρο και σχεδόν σ’ όλη την έκταση του νεοδημιουργούμενου κράτους της Αλβανίας. Οι Μεγάλες Δυνάμεις, προ του κινδύνου να κυριαρχήσουν σ’ όλη την έκταση της Αλβανίας οι δυνάμεις του αυτόνομου Βορειοηπειρωτικού Κράτους, συγκάλεσαν Διεθνή Διάσκεψη, στην οποία μετείχαν εκπρόσωποι των Μεγάλων Δυνάμεων, της Αλβανίας και των Βορειοηπειρωτών, όχι όμως και εκπρόσωπος της Ελλάδας, η οποία συνήλθε στην Κέρκυρα, στις 5.5.1914, οπότε υπογράφηκε το γνωστό «Πρωτόκολλο της Κέρκυρας», με το οποίο αναγνωρίσθηκε η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ της Βορείου Ηπείρου. Έτσι, με το Πρωτόκολλο αυτό, αναγνωρίζεται ως Αυτόνομη η περιοχή της Βορείου Ηπείρου, το πλαίσιο των πολιτικοκοινωνικών δικαιωμάτων των Βορειοηπειρωτών και το πλαίσιο της Αυτονομίας, μέσα στο Αλβανικό Κράτος. Σύμφωνα με τη Συνθήκη αυτή, η οποία δεν καταγγέλθηκε ποτέ και εξακολουθεί να ισχύει, οι Μεγάλες Δυνάμεις είναι εγγυήτριες της τήρησης του καθεστώτος της Αυτονομίας της Βορείου Ηπείρου, ως τμήμα του Αλβανικού Κράτους.
Εκτός από το θέμα της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα οποία αποτελούν μόνιμη αιτία προστριβών με την Αλβανία, παραμένει «ανοικτό» το θέμα των Τσάμηδων. Οι Τσάμηδες, περίπου 14.000, ήσαν Έλληνες πολίτες και κατοικούσαν στους νομούς Θεσπρωτίας και Άρτας. Το θέμα της Τσαμουριάς είναι σήμερα θέμα που προκαλεί μόνιμο προβληματισμό και συχνές προστριβές που διαταράσσουν τις σχέσεις των 2 όμορων κρατών.
Για το εκκρεμές αυτό θέμα, της άρσης του εμπολέμου, αναφέρθηκα με το δημοσιευμένο στον ΠΡΩΙΝΟ ΛΟΓΟ, στις 10-11-2018, άρθρο μου και ως εκ τούτου παρέλκει η εκ νέου αναφορά σε αυτό, σημειώνοντας μόνο ότι, όταν κηρύχθηκε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Αλβανία συμμάχησε με τις Δυνάμεις του Άξονα και βρέθηκε σε εμπόλεμη κατάσταση με την Ελλάδα (Β.Δ. 10/10-11-1940 – ΦΕΚ 379/10-11-1940). Μέχρι σήμερα, καίτοι πέρασαν 75 χρόνια από τη λήξη του, δεν έγινε άρση του εμπολέμου.
Με άρθρο μου στην «Ελευθεροτυπία» τον Σεπτέμβριο του 1987, αμφισβήτησα τη νομική ισχύ της «μονομερούς» αυτής ενέργειας, αφού μόνο με υπογραφή Συνθήκης Ειρήνης, μεταξύ των εμπόλεμων Κρατών, η οποία θα κυρώνονταν από τη Βουλή τους, μπορούσε να αρθεί η εμπόλεμη κατάσταση και μ’ αυτή θα επιλύονταν τα υπάρχοντα προβλήματα που δυσχεραίνουν διαχρονικά τις ομαλές σχέσεις και τη συνεργασία των δύο όμορων Κρατών (Τσάμηδες – Προστασία του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού, κτλ.).
Το δυστύχημα ήταν ότι την νομικά ανίσχυρη αυτή άποψη, υιοθέτησαν, όχι μόνο τα πολιτικά πρόσωπα και οι επιστήμονες, αλλά και άλλοι φορείς και Οργανώσεις της Ηπείρου και της Βορείου Ηπείρου και η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία.
* Ο κ. Μιχαήλ Ν. Μαρτσέκης είναι από τα κορυφαία στελέχη της Ηπειρωτικής αποδημίας, διακεκριμένος δικηγόρος των Αθηνών
Κανένα σχόλιο! Γίνε ο πρώτος.