Αλβανία: Καμπανάκι από δικαστές και εισαγγελείς για παρεμβάσεις, απειλές και προβλήματα στη Δικαιοσύνη

Τα προβλήματα που εξακολουθούν να ταλανίζουν το σύστημα δικαιοσύνης στην Αλβανία επαναφέρουν στο προσκήνιο τις ανησυχίες σχετικά με την ανεξαρτησία, την ασφάλεια και τη λειτουργία των δικαστικών θεσμών.

Η Ένωση Δικαστών Αλβανίας, η Εθνική Ένωση Δικαστών και η Ένωση Εισαγγελέων αντέδρασαν μετά τη δημοσίευση της έκθεσης προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκφράζοντας την ικανοποίησή τους για τα επιτεύγματα της δικαστικής μεταρρύθμισης, αλλά παράλληλα ζητώντας λύσεις για τα προβλήματα που έχουν επισημανθεί.

Σε κοινή δήλωσή τους, οι τρεις οργανώσεις τονίζουν ότι η έκθεση, η οποία δημοσιεύθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2026, αναγνωρίζει την πρόοδο της Αλβανίας στη λειτουργία της δικαιοσύνης, ιδιαίτερα μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ελέγχου (vetting), η οποία συνέβαλε στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας, της λογοδοσίας και της ακεραιότητας του συστήματος.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες, το έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταγράφει μια σειρά σοβαρών προβλημάτων, τα οποία απαιτούν αντίδραση και παρέμβαση από τους αρμόδιους θεσμούς.

Ένα από τα βασικότερα ζητήματα ανησυχίας αφορά τις αθέμιτες παρεμβάσεις δημόσιων αξιωματούχων και πολιτικών στο σύστημα δικαιοσύνης, ακόμη και από τα υψηλότερα επίπεδα της εξουσίας. Οι οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι η έκθεση καταγράφει επίσης προσωπικές επιθέσεις εναντίον δικαστών και εισαγγελέων.

Ένα ακόμη ζήτημα που χαρακτηρίζεται προβληματικό είναι η διαμάχη σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου για τους μισθούς των δικαστικών λειτουργών. Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, η αντιπαράθεση αυτή είχε ως αποτέλεσμα το μπλοκάρισμα των προϋπολογισμών της δικαιοσύνης και τη μη καταβολή των μισθών για τον μήνα Αύγουστο, μια κατάσταση που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει πρωτοφανή.

Για τον λόγο αυτό, δικαστές και εισαγγελείς ζητούν η μεταρρύθμιση του μισθολογικού καθεστώτος να συμμορφώνεται με τα πρότυπα της CEPEJ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης) και τις αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενώ παράλληλα να περιλαμβάνει ουσιαστική διαβούλευση με τους εκπροσώπους του δικαστικού σώματος.

Έντονες ανησυχίες εκφράζονται και για τη σωματική ασφάλεια των δικαστικών λειτουργών. Η έκθεση της ΕΕ διαπιστώνει ότι δεν έχει σημειωθεί πρόοδος στον συγκεκριμένο τομέα, ενώ αναφέρει ότι σήμερα οκτώ δικαστικοί λειτουργοί τελούν υπό καθεστώς προστασίας: έξι εισαγγελείς και δύο δικαστές.

Στην κοινή δήλωση γίνεται επίσης αναφορά στη δολοφονία του δικαστή του Εφετείου Τιράνων, Astrit Kalaja, τον Οκτώβριο του 2025. Σύμφωνα με την αξιολόγηση της ευρωπαϊκής έκθεσης, το τραγικό αυτό περιστατικό δεν ακολουθήθηκε από επαρκή θεσμικά μέτρα και αντιδράσεις για τη διασφάλιση της προστασίας των δικαστών και των εισαγγελέων σε όλα τα επίπεδα.

Τα προβλήματα επεκτείνονται και στην καθημερινή λειτουργία των δικαστηρίων και των εισαγγελιών, ιδιαίτερα στις περιφερειακές περιοχές, όπου η έλλειψη προσωπικού και ο μεγάλος όγκος υποθέσεων δημιουργούν σημαντικές δυσκολίες.

Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι οι εισαγγελίες διαθέτουν ανεπαρκείς δυνατότητες για τη διεξαγωγή οικονομικών ερευνών και τη διαχείριση σύνθετων υποθέσεων, συνιστώντας την ενίσχυσή τους ως προτεραιότητα.

Παράλληλα, η έλλειψη δικαστών, εισαγγελέων και διοικητικού προσωπικού, καθώς και οι καθυστερήσεις στη λειτουργία του ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης δικαστικών υποθέσεων, εξακολουθούν να επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της απονομής της δικαιοσύνης.

Στο τέλος της κοινής δήλωσης, οι τρεις οργανώσεις καλούν τους αρμόδιους θεσμούς να μην αφήσουν τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παραμείνουν απλώς στα χαρτιά, αλλά να προχωρήσουν στην άμεση εφαρμογή τους.

«Εμείς, η Ένωση Δικαστών Αλβανίας, η Εθνική Ένωση Δικαστών της Δημοκρατίας της Αλβανίας και η Ένωση Εισαγγελέων της Δημοκρατίας της Αλβανίας, ζητούμε από τους αρμόδιους θεσμούς την άμεση εφαρμογή των συστάσεων της έκθεσης: να σταματήσουν οι παρεμβάσεις και οι επιθέσεις κατά των δικαστικών λειτουργών, η μισθολογική μεταρρύθμιση να διαμορφωθεί μέσα από πραγματική διαβούλευση με το δικαστικό σώμα, να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για την ασφάλεια των δικαστηρίων και των εισαγγελιών και το σύστημα δικαιοσύνης να εξοπλιστεί με το ανθρώπινο δυναμικό και τα τεχνικά μέσα που χρειάζεται», αναφέρεται στην κοινή δήλωση.

Η αντίδραση των τριών οργανώσεων αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στην πρόοδο που αναγνωρίζουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και στα προβλήματα που εξακολουθούν να εμποδίζουν την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος δικαιοσύνης στην Αλβανία.