ΕΕ: Πρόταση για 10ετή επιτήρηση των νέων κρατών-μελών – Στο επίκεντρο και η Αλβανία
Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητούν έναν νέο μηχανισμό ελέγχου για τα κράτη που θα ενταχθούν στην Ένωση, αναθεωρώντας την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια 15ετή περίοδο παρακολούθησης μετά την ένταξη.
Σύμφωνα με έγγραφο που ετοίμασε η Ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, η νέα πρόταση προβλέπει μια αρχική περίοδο 10 ετών, η οποία μπορεί να παραταθεί κατά άλλα πέντε έτη εάν αξιολογηθούν επαρκείς λόγοι.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο των προσπαθειών της ΕΕ για την ενίσχυση των θεσμικών εγγυήσεων ενόψει της επόμενης διεύρυνσης, με στόχο την αποφυγή περιπτώσεων όπου ένα κράτος, αφού γίνει μέλος, αποκλίνει από τα δημοκρατικά πρότυπα ή παρεμποδίζει τη λειτουργία των κοινών θεσμών.
Σύμφωνα με το Euronews, τα κράτη μέλη παραμένουν διχασμένα ως προς ορισμένα από τα βασικά στοιχεία του μηχανισμού. Ενώ ορισμένα υποστηρίζουν την 10ετή περίοδο, ορισμένες χώρες ζητούν να παραμείνει στα 15 έτη, ώστε να διασφαλιστεί μεγαλύτερη εποπτεία μετά την ένταξη.
Αναστολή του δικαιώματος ψήφου και της χρηματοδότησης
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα στοιχεία της πρότασης είναι η δυνατότητα αναστολής του δικαιώματος ψήφου των νέων κρατών μελών σε περιπτώσεις ιδιαίτερα σοβαρών παραβιάσεων των αξιών και των αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα μέτρα μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν τον περιορισμό των ευρωπαϊκών κονδυλίων, ανάλογα με τη φύση και τη σοβαρότητα των παραβιάσεων.
Πέντε ιδρυτικά κράτη της ΕΕ, με επικεφαλής την Ολλανδία, ζήτησαν ισχυρότερους μηχανισμούς ελέγχου, επικαλούμενα την εμπειρία που δημιουργήθηκε από τα θεσμικά μπλοκαρίσματα και τις συγκρούσεις με τις αξίες της Ένωσης κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία.
Από την άλλη πλευρά, η ομάδα χωρών που είναι γνωστή ως «Φίλοι των Δυτικών Βαλκανίων», στην οποία περιλαμβάνεται και η Ιταλία, ζητά μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση για τα νέα κράτη μέλη, ώστε να μην βρεθούν σε άνιση θέση σε σύγκριση με τα υπάρχοντα μέλη.
Ένα άλλο ζήτημα που παραμένει ανοιχτό είναι ο τρόπος με τον οποίο θα λαμβάνονται οι αποφάσεις για τα μέτρα ενεργοποίησης. Ορισμένες χώρες απαιτούν ομοφωνία, ενώ άλλες υποστηρίζουν την ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία.
Η Αλβανία, μέρος του νέου πλαισίου διεύρυνσης της ΕΕ
Για την Αλβανία, η ανάπτυξη έχει άμεση σημασία, καθώς η χώρα βρίσκεται σε διαδικασία ενταξιακών διαπραγματεύσεων και θα ενταχθεί στην ομάδα κρατών που επιδιώκουν να ενταχθούν στην ΕΕ στο πλαίσιο του νέου πλαισίου διεύρυνσης.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι ο προτεινόμενος μηχανισμός δεν αποτελεί μέτρο που εφαρμόζεται επί του παρόντος στην Αλβανία ως υποψήφια χώρα. Στόχος του είναι να συμπεριληφθεί σε μελλοντικές συνθήκες προσχώρησης και να διασφαλίσει την τήρηση των δεσμεύσεων ακόμη και μετά την προσχώρηση στην Ένωση.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία των ευρωπαϊκών θεσμών, η Αλβανία έχει ανοίξει και τα 33 κεφάλαια διαπραγμάτευσης και μέχρι τον Οκτώβριο του 2026 έχει κλείσει προσωρινά τέσσερα από αυτά: επιστημονική έρευνα, εκπαίδευση και πολιτισμός, εξωτερικές σχέσεις και βιομηχανική και επιχειρηματική πολιτική.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο για τη χώρα είναι η προενταξιακή παρακολούθηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ο έλεγχος της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων των υποψήφιων χωρών να περιλαμβάνει και την περίοδο μεταξύ της υπογραφής της συνθήκης προσχώρησης και της επίσημης εισόδου στην ΕΕ. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τις δεσμεύσεις, η ένταξη μπορεί να αναβληθεί.
Η παρακολούθηση θα επικεντρωθεί στη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, στο κράτος δικαίου, στην ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας και στην ευθυγράμμιση με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ.
Για την Αλβανία, αυτό σημαίνει ότι η εκπλήρωση των μεταρρυθμίσεων δεν θα αποτελεί μόνο προϋπόθεση για την επίτευξη της ένταξης, αλλά και μια δέσμευση που θα συνεχίσει να απαιτείται και μετά από αυτήν.
Εν τω μεταξύ, το Μαυροβούνιο αναμένεται να είναι η πρώτη χώρα όπου αυτές οι νέες εγγυήσεις θα συμπεριληφθούν στη συνθήκη προσχώρησης, δημιουργώντας προηγούμενο για άλλες υποψήφιες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Αλβανίας.



Κανένα σχόλιο! Γίνε ο πρώτος.